سومان چینانی (Soman Chainani) با انتشار اولین جلد از مجموعه The School for Good and Evil در سال ۲۰۱۳، دنیایی تازه و پر از پیچیدگیهای اخلاقی رو خلق کرد. این مجموعه تا امروز شش جلد اصلی و چندین کتاب فرعی داره و قراره جلد هفتم هم در می ۲۰۲۳ منتشر بشه. طبیعی بود که نتفلیکس به سراغ چنین مجموعهای بره و فیلم خودش رو براساس این داستان بسازه. اما مثل هر اقتباس دیگهای، فیلم راه خودش رو رفت و تغییرات زیادی نسبت به کتاب بهوجود آورد.
این تغییرات گاهی در حد تغییرات ظاهری بودن، ولی بعضیهاشون هویت شخصیتها یا مسیر داستان رو عوض کردن. همین مسئله باعث شد بخشی از طرفدارها فیلم رو سرگرمکننده بدونن و بخشی دیگه از دیدنش دلسرد بشن.
در ادامه میریم سراغ بررسی ۱۰ تفاوت مهم بین کتاب و فیلم The School for Good and Evil.
10. Honora در کتاب یک نامادری شرور نبود
فیلم با نشون دادن کلیشهی نامادری بد شروع میشه. Honora، زن دوم استفان، مادر ناتنی سوفی، بهعنوان زنی ظالم و بیرحم تصویر میشه. اما در کتاب، داستان فرق داشت.
در نسخهی اصلی، Honora زنی ساده و مهربون بود که سعی میکرد دل سوفی رو بهدست بیاره. اون به کار و صداقت اعتقاد داشت و در عمل، هیچوقت رفتار بدی با سوفی نداشت. مشکل بیشتر از سمت سوفی بود که نمیتونست حضور زنی دیگه رو در زندگی پدرش تحمل کنه.
این تغییر باعث شد فیلم در همان ابتدای کار بیشتر به سمت فضای کلیشهای قصههای پریان حرکت کنه و در عوض، یکی از نکات خاکستری و واقعگرایانهی کتاب از بین بره.
9. حذف شخصیت August Sader
آگوست سادر، یکی از مهمترین معلمهای مدرسهی Good، بهطور کامل از فیلم حذف شد. اون یک پیشگو و نابینا بود که پیشگوییاش زمینهساز حضور آگاتا و سوفی در مدرسه شد.
در کتاب، رابطهی آگاتا با آگوست خیلی پررنگ بود؛ اون بهنوعی نقش پدر جایگزین رو برای آگاتا داشت و باعث شد دختری که همیشه تنها بود، حس تعلق پیدا کنه. اما در نهایت، آگوست برای نجات Good جانش رو فدا کرد و آگاتا دوباره وارد چرخهی فقدان و تنهایی شد.
حذف این شخصیت از فیلم، بخش بزرگی از بار عاطفی داستان رو کم کرد. چون آگاتا در فیلم بیشتر روی دوستی با سوفی و رابطهاش با تدروس تکیه داشت و این بعد خانوادگی و پدرانه ازش گرفته شد.
8. Lady Lesso بهجای Evelyn Sader
توی کتابهای بعدی، ایولین سادر یکی از شخصیتهای کلیدی و شرور بود که عاشق School Master شد و حتی بعد از مرگش هم بهش خدمت میکرد. در فیلم اما این شخصیت بهطور کامل حذف شده و بخشهایی از ویژگیهاش به Lady Lesso داده شده.
این تغییر دو مشکل ایجاد کرد:
۱. شخصیت لِسو در کتاب بهعنوان زنی مستقل، قوی و مخالف School Master تصویر میشه. ولی فیلم با دادن ویژگیهای اولین بهش، از قدرت و استقلالش کم کرده.
۲. حذف ایولین احتمالاً روی خط داستانی ادامهها هم تأثیر خواهد گذاشت. چون اگر دنبالهای ساخته بشه، بخشی از طرحهای مهم کتاب دیگه وجود نداره.
7. حذف Circus of Talents
یکی از بخشهای هیجانانگیز کتاب اول، رقابت «سیرک استعدادها» بود. جایی که ده نفر برتر Evers و Nevers تواناییهاشون رو نشون میدادن و برنده میتونست سال بعد میزبان تئاتر باشه.
این رقابت علاوهبر اینکه لحظات اکشن و سرگرمکننده زیادی داشت، برای رشد شخصیتها هم حیاتی بود. مثلاً آگاتا در اون صحنه آرزویی کرد که مسیر خیلیها رو تغییر داد. همچنین، سوفی برای اولین بار در این رقابت چهرهی تاریک خودش رو نشون داد و با کشتن موجودات جادویی مثل گرگها و پریها به Evil نزدیکتر شد.
فیلم با حذف این صحنه، هم از هیجان رقابتی کم کرد و هم عمق تغییر شخصیت سوفی رو کمتر نشون داد.
6. رابطهی آگاتا و تدروس در کتاب خیلی پرتنشتر بود
فیلم خیلی زود وارد رابطهی عاشقانهی آگاتا و تدروس شد. تدروس از همون اول به آگاتا توجه کرد و اون هم با خونسردی جوابش رو داد. اما کتاب این مسیر رو کاملاً متفاوت روایت کرد.
در دو جلد اول، آگاتا و تدروس بهشدت از هم بدشون میاومد. تدروس فکر میکرد آگاتا یه شرور زشت و ترسناک بود و آگاتا هم اونو یه شاهزادهی خودخواه و مغرور میدید. همین نفرت اولیه باعث شد وقتی کمکم عاشق هم شدن، رابطهشون واقعیتر و پرکششتر بهنظر بیاد.
فیلم با خلاصه کردن این بخش، از پیچیدگی رابطهی «دشمن تا عشق» کاست و سریعتر به مرحلهی عاشقانه رسید.
5. دوستی دروغین سوفی با آگاتا
فیلم اینطور نشون داد که دوستی سوفی و آگاتا از دل تنهایی و تفاوتشون با مردم روستا شکل گرفت. اما حقیقت کتاب این نبود.
سوفی فقط برای اینکه کار خیر انجام داده باشه و شانس انتخاب شدن برای School for Good رو بالا ببره، با آگاتا دوست شد. یعنی دوستی اولشون یک نقاب بود. اما همین نقاب کمکم واقعی شد و سوفی در نهایت به آگاتا اهمیت پیدا کرد.
این بخش از کتاب نشون میداد که حتی اعمال ظاهری میتونن کمکم به حقیقت تبدیل بشن. ولی فیلم این پیچیدگی رو حذف کرد و رابطهی اونها رو سادهتر نشون داد.
4. School Master در کتاب همیشه مخفی بود
یکی از تفاوتهای بزرگ: در کتاب، School Master شخصیتی رازآلود و همیشه پنهان بود. هیچکس اون رو نمیدید و هویتش تا آخر کتاب معلوم نمیشد.
اما در فیلم، School Master آزادانه بین دانشآموزها راه میرفت و باهاشون تعامل داشت. همین باعث شد پیچش داستانی کتاب که معلوم میکرد برادر شرور زنده مونده، تا حد زیادی قدرت خودش رو از دست بده.
3. اهالی Gavaldon از مدرسه خبر داشتن
فیلم نشون داد که آگاتا و سوفی اولین بار از طریق یک کتابفروشی اسم مدرسه رو شنیدن. اما در کتاب، کل روستا از این موضوع خبر داشتن.
هر چهار سال یکبار، دو کودک دزدیده میشدن و بعدش در داستانها به شکل قهرمان یا ضدقهرمان ظاهر میشدن. این مسئله یک ترس همیشگی برای مردم روستا بود. بنابراین، فضای کتاب از همون اول تاریکتر و تهدیدآمیزتر از فیلم بود.
2. اولین جنایت سوفی قتل بود
فیلم بعد از صحنهی کوتاه شدن موهای سوفی، فقط گریه و ناراحتی اون رو نشون داد. ولی در کتاب، سوفی بهقدری عصبانی شد که دست به قتل زد.
اون گرگ نگهبانی که موهاش رو کوتاه کرده بود، توسط سوفی در دریاچه غرق شد. این اولین قدم واقعی سوفی به سمت Evil بود. فیلم با حذف این بخش، سوفی رو خیلی بیآزارتر از نسخهی کتاب نشون داد.
1. ترکیب دو نقشهی Rafal
در کتاب اول، رافال دنبال پیشگوییای بود تا جاودانگیاش رو پس بگیره و با استفاده از سوفی، Evil رو پیروز کنه. در کتاب دوم، اون از طریق ایولین سادر نقشه کشید تا دوباره زنده بشه و Good رو نابود کنه.
فیلم اما هر دو نقشه رو با هم ترکیب کرد. این باعث شد خط اصلی داستان خیلی زود مصرف بشه. حالا اگر قرار باشه دنبالهای ساخته بشه، باید طرح تازهای برای رافال پیدا کنن، چون نقشههای اصلی کتاب دیگه استفاده شدن.
حرف آخر
فیلم The School for Good and Evil پر از رنگ و لعاب سینمایی بود، اما در کنار جلوههای ویژه و طراحی بصری، خیلی از پیچیدگیهای داستانی کتاب رو کنار گذاشت. کتاب پر از خاکستریهای اخلاقی و روابط پیچیده بود، در حالی که فیلم بیشتر روی تقابل سادهی Good و Evil تمرکز کرد.
برای کسایی که کتاب رو نخوندن، فیلم یه اثر سرگرمکنندهست. ولی برای طرفدارهای قدیمی، این تفاوتها گاهی مثل بریدن بخشهایی از قلب داستان حس میشه. شاید بهترین راه این باشه که فیلم و کتاب رو به چشم دو جهان موازی ببینیم: یکی برای تماشا و سرگرمی، و دیگری برای تجربهی عمیقتر و تاریکتر قصه.
البته از حق نگذریم، فیلم بدون در نظر گرفتن کتاب واقعاً خوب بود! از طراحی لباسها گرفته تا شخصیتها و حتی انتخاب بازیگرا، همه چیز بهجا و جذاب بود. اما خب، کتاب همیشه جزئیات بیشتری رو پوشش میده و برای کسایی که هر دو رو تجربه میکنن، همین تفاوت باعث میشه کتاب جذابتر و کاملتر بهنظر بیاد.
