نقد سریال Not Suitable for Work؛ تلاش ناموفق برای ساختن Friends نسل جدید

هر چند سال یه‌بار یه سریال جدید از راه می‌رسه که انگار می‌خواد بگه: «من همون Friends نسل جدیدم!» چندتا دوست جوون، چندتا آپارتمان نزدیک به هم، کلی رابطه‌ی نصفه‌نیمه، شغل‌های اعصاب‌خردکن و آدم‌هایی که هنوز دقیق نمی‌دونن از زندگی چی می‌خوان. سریال Not Suitable for Work هم دقیقاً از همین فرمول آشنا شروع می‌کنه؛ فقط این بار با امضای Mindy Kaling، سازنده‌ی سریال‌هایی مثل Never Have I Ever و The Sex Lives of College Girls.

ایده روی کاغذ خیلی هم بد نیست. پنج آدم بیست‌وچندساله توی منهتن که دارن بین کار، عشق، جاه‌طلبی، رفاقت و بزرگ شدن دست‌وپا می‌زنن، می‌تونستن پایه‌ی یه کمدی جذاب و تیز باشن. مخصوصاً وقتی اسم Mindy Kaling پشت پروژه‌ست، انتظار می‌ره با یه سریال پر از دیالوگ‌های بامزه، موقعیت‌های شلوغ و شخصیت‌هایی طرف باشیم که هم حرصمون رو درمیارن، هم کم‌کم دوستشان داریم.

اما Not Suitable for Work خیلی زود خودش رو وارد یه مقایسه‌ی سخت می‌کنه؛ مقایسه با Friends و کمدی‌های مشابهی که قبلاً همین مسیر رو بهتر و ماندگارتر رفتن. برای همین سؤال اصلی اینه: آیا این سریال واقعاً چیز تازه‌ای برای گفتن داره، یا فقط یه نسخه‌ی امروزی، شیک‌تر و کم‌رمق‌تر از فرمولی‌ـه که بارها دیدیم؟

سریال Not Suitable for Work درباره چیه؟

سریال Not Suitable for Work داستان پنج جوون بیست‌وچندساله رو دنبال می‌کنه که توی محله‌ی Murray Hill منهتن زندگی می‌کنن؛ جایی که دو آپارتمان روبه‌روی هم، تبدیل شده به مرکز تمام شلوغی‌های کاری، عاشقانه و رفاقتی‌شون. این پنج نفر هرکدوم از یه مسیر متفاوت وارد بزرگسالی شدن، اما تقریباً همه‌شون یه مشکل مشترک دارن: می‌خوان توی کار و زندگی موفق باشن، ولی هنوز دقیق بلد نیستن چطور باید این کار رو انجام بدن.

AJ یه دختر جاه‌طلبه که تازه وارد فضای سنگین و رقابتی بانکداری شده و باید خودش رو توی محیطی ثابت کنه که انگار همیشه از آدم بیشتر از توانش کار می‌خواد. Abby دنبال اینه که توی دنیای مد و استایلینگ برای خودش جایی باز کنه. Davis همکار AJـه؛ یه آدم رمانتیک و زیادی مشتاق که خیلی زود وارد بازی‌های احساسی گروه می‌شه. Josh خودش رو آدمی اخلاق‌مدار و دغدغه‌مند می‌دونه، ولی وقتی پای امتیازهای خانوادگی و شغلی وسط میاد، چندان هم ازشون بدش نمیاد. Kel هم بین خواسته‌های خانواده، مسیر پزشکی و رویای بازیگر شدن گیر کرده.

روی کاغذ، این ترکیب می‌تونه حسابی جواب بده؛ چون سریال هم فضای کاری داره، هم رابطه‌های عاشقانه، هم بحران هویت، هم رفاقت‌های شلوغ و پرحرف. اما همین‌جا یه خطر هم وجود داره: وقتی یه سریال بخواد هم‌زمان درباره‌ی بانکداری، مد، رسانه، بازیگری، عشق، دوستی و بزرگ شدن حرف بزنه، باید خیلی حواسش جمع باشه که بین این همه خط داستانی گم نشه.

چرا همه Not Suitable for Work را با Friends مقایسه می‌کنند؟

راستش مقایسه‌ی Not Suitable for Work با Friends خیلی هم عجیب نیست. سریال از همون اول سراغ یه فرمول خیلی آشنا می‌ره: چندتا دوست جوون، دو تا آپارتمان روبه‌روی هم، زندگی توی منهتن، رابطه‌های عاشقانه‌ای که مدام قاطی می‌شن و آدم‌هایی که وسط کار، عشق و بزرگ شدن گیر افتادن. این ترکیب اون‌قدر به کمدی‌های کلاسیک دهه‌های قبل شبیهه که سخت می‌شه موقع تماشاش یاد Friends و حتی سریال‌هایی مثل New Girl نیفتاد.

البته Not Suitable for Work نمی‌خواد دقیقاً کپی صحنه‌به‌صحنه‌ی Friends باشه. اینجا با نسل جدیدتری طرفیم؛ آدم‌هایی که دغدغه‌شون فقط قرار عاشقانه و قهوه خوردن با دوستاشون نیست. فشار کاری، رقابت شغلی، پارتی‌بازی، جاه‌طلبی، بحران هویت و حتی این سؤال که «واقعاً دارم مسیر خودم رو می‌رم یا فقط دارم نقش آدم موفق رو بازی می‌کنم؟» توی داستان حضور پررنگ‌تری داره. روی کاغذ، همین چیزها می‌تونستن سریال رو از زیر سایه‌ی Friends بیرون بکشن.

مشکل اما اینجاست که شباهت داشتن به یه فرمول محبوب، به‌تنهایی کافی نیست. Friends فقط به خاطر آپارتمان و گروه دوستاش ماندگار نشد؛ شخصیت‌ها، دیالوگ‌ها، شیمی بین بازیگرها و لحظه‌هایی که بعد از سال‌ها هنوز توی ذهن مخاطب مونده، اون سریال رو ساختن. Not Suitable for Work هم تلاش می‌کنه همون حس جمعی و گرم رو بسازه، اما فعلاً بیشتر به خودِ فرمول تکیه می‌کنه تا شخصیت‌هایی که واقعاً از دل اون فرمول بیرون بزنن و ماندگار بشن.

برای همین، مقایسه با Friends هم به نفع سریاله، هم به ضررش. از یه طرف باعث می‌شه مخاطب سریع بفهمه با چه مدل کمدی‌ای طرفه؛ از طرف دیگه، سطح انتظار رو بالا می‌بره. وقتی سریالی خودش رو وارد قلمروی «دوست‌های جوون در نیویورک» می‌کنه، ناخواسته باید با غول‌هایی مقایسه بشه که قبلاً این مسیر رو خیلی بهتر رفتن. Not Suitable for Work هنوز اون‌قدر هویت مستقل نداره که از این مقایسه فرار کنه، اما چندتا لحظه‌ی خوبش نشون می‌ده اگه جسورتر باشه، شاید بتونه کم‌کم راه خودش رو پیدا کنه.

مشکل اصلی سریال؛ فرمول آشنا بدون ضربه‌ی تازه

مشکل اصلی Not Suitable for Work این نیست که سراغ یه فرمول آشنا رفته. خیلی از سریال‌های محبوب دقیقاً از همین فرمول‌های تکراری شروع شدن، اما با شخصیت‌های قوی، دیالوگ‌های تیز یا یه زاویه‌ی تازه، تونستن چیزی بسازن که حس کپی بودن نده. مسئله اینجاست که این سریال فعلاً بیشتر از اینکه فرمول رو مال خودش کنه، فقط همون مسیرهای آشنا رو دوباره قدم می‌زنه.

از همون اول تقریباً می‌دونیم قراره چه اتفاق‌هایی بیفته. یکی وارد یه محیط کاری سخت می‌شه، یکی عاشق آدم اشتباهی می‌شه، یکی دنبال رویای واقعی‌اش می‌ره، یکی با امتیازهای خانوادگی‌اش کنار نمیاد و یکی هم بین جاه‌طلبی و احساسات گیر می‌کنه. هیچ‌کدوم از این‌ها به‌خودی‌خود بد نیستن، اما وقتی همه‌چیز زیادی قابل پیش‌بینی جلو می‌ره، سریال کمتر غافلگیرت می‌کنه.

اتفاقاً Not Suitable for Work چند جا نشان می‌ده که می‌تونست تیزتر و جسورتر باشه. مثلاً وقتی سراغ خودخواهی، امتیاز طبقاتی، فشار کاری یا رفتارهای ناخوشایند شخصیت‌ها می‌ره، داستان یک‌دفعه جون می‌گیره. همون‌جاهاست که حس می‌کنی پشت این ظاهر شیک و رنگی، یه سریال جدی‌تر و گزنده‌تر پنهان شده؛ سریالی که می‌تونست واقعاً درباره‌ی نسل جوون، کار، رابطه و زندگی شهری حرف حساب داشته باشه.

اما سریال خیلی زود عقب می‌کشه و دوباره به منطقه‌ی امن خودش برمی‌گرده. انگار نمی‌خواد شخصیت‌هاش زیادی بد، خودخواه یا آزاردهنده به نظر برسن. نتیجه این می‌شه که نه آن‌قدر شیرین و بامزه است که فقط به‌عنوان یه کمدی راحت بدرخشه، نه آن‌قدر تند و نقادانه است که تبدیل به یه اثر متفاوت بشه. بین این دو حالت گیر می‌کنه و همین باعث می‌شه ضربه‌ی اصلی‌اش کم‌جان‌تر از چیزی باشه که باید.

شوخی‌هایی که به اندازه‌ی ایده‌ها خوب نبودن!

یکی از چیزهایی که توی همچین سریال‌هایی خیلی تعیین‌کننده‌ست، ریتم شوخی‌ها و قدرت دیالوگ‌هاست. چون وقتی داستان درباره‌ی چند دوست جوون، رابطه‌های درهم‌وبرهم و موقعیت‌های کاری شلوغه، بخش زیادی از جذابیت باید از حرف زدن شخصیت‌ها بیاد؛ از همون جمله‌های سریع، جواب‌های حاضرآماده و لحظه‌هایی که باعث می‌شن بعد از دیدن قسمت، هنوز یه شوخی توی ذهنت مونده باشه.

Not Suitable for Work از این نظر تلاش خودش رو می‌کنه، اما همیشه به نتیجه نمی‌رسه. سریال موقعیت‌های کمدی کم نداره؛ از فشارهای محیط کار گرفته تا سوءتفاهم‌های عاشقانه و تلاش شخصیت‌ها برای اینکه بزرگسال‌تر، موفق‌تر یا باحال‌تر از چیزی که واقعاً هستن به نظر برسن. مشکل اینجاست که خیلی از شوخی‌ها بیشتر در حد یه لبخند کوتاه می‌مونن و کمتر پیش میاد واقعاً غافلگیرت کنن یا تبدیل به لحظه‌های ماندگار بشن.

بازیگرها هم مشخصاً انرژی می‌ذارن و سعی می‌کنن ریتم صحنه‌ها رو بالا نگه دارن، اما متن همیشه به اندازه‌ی اون‌ها تیز نیست. بعضی وقت‌ها حس می‌کنی خود موقعیت پتانسیل بیشتری داشته، ولی دیالوگ‌ها امن‌تر و ساده‌تر از چیزی نوشته شدن که باید. برای سریالی که ناخواسته با کمدی‌هایی مثل Friends مقایسه می‌شه، این یه نقطه‌ضعف مهمه؛ چون آن مدل سریال‌ها فقط با ایده‌ی چند دوست کنار هم جلو نرفتن، با دیالوگ‌هایی جلو رفتن که شخصیت‌ها رو از هم جدا و قابل‌تشخیص می‌کرد.

اینجا اما بعضی شخصیت‌ها هنوز صدای کاملاً مستقل خودشون رو پیدا نکردن. یعنی اگر دیالوگ‌ها رو از اسم شخصیت‌ها جدا کنیم، همیشه معلوم نیست دقیقاً کی داره حرف می‌زنه. برای یه کمدی گروهی، این مسئله مهمه؛ چون مخاطب باید حس کنه هر شخصیت نگاه، لحن و نوع شوخی مخصوص خودش رو داره. Not Suitable for Work گاهی به این نقطه نزدیک می‌شه، ولی هنوز اون‌قدر محکم نیست که شوخی‌هاش واقعاً توی ذهن جا خوش کنن.

وقتی سریال بالاخره مسیر درست را پیدا می‌کند

با همه‌ی ایرادهایی که گفتیم، Not Suitable for Work سریال بی‌ظرفیتی هم نیست(خودتون میدونید چی میخوام بگم ولی فارسیم نمیاد😂😂) . اتفاقاً چند جا کاملاً معلومه که پشت این فرمول آشنا، ایده‌هایی وجود داره که اگر بیشتر جدی گرفته می‌شدن، می‌تونستن سریال رو خیلی جذاب‌تر کنن. بهترین لحظه‌های سریال معمولاً وقتی از راه می‌رسن که داستان از حالت کمدی امن و قابل‌پیش‌بینی فاصله می‌گیره و اجازه می‌ده شخصیت‌ها کمی خودخواه‌تر، اشتباه‌تر و حتی اعصاب‌خردکن‌تر باشن.

یکی از بخش‌هایی که داستان رو بهتر میکنه، همین نمایش آدم‌هاییـه که ظاهر موفق و مرتب دارن، اما از درون هنوز تکلیفشون با خودشون معلوم نیست. AJ می‌خواد خودش رو توی فضای کاری سنگین ثابت کنه، اما فشار موفق بودن روی تصمیم‌ها و رفتارش اثر می‌ذاره. Josh خودش رو آدمی اخلاق‌مدار و دغدغه‌مند می‌دونه، ولی وقتی پای امتیازهای خانوادگی وسط میاد، خیلی هم از استفاده کردن از این امتیازا بدش نمیاد. Davis هم با اینکه قراره نقش آدم رمانتیک گروه رو داشته باشه، گاهی اونقدر زیادی و بی‌موقع جلو میاد که بیشتر از جذاب بودن، معذب‌کننده می‌شه.

این لحظه‌ها برای سریال مهمن، چون نشون می‌دن Not Suitable for Work می‌تونه درباره‌ی نسلی باشه که هم می‌خواد آدم خوبی به نظر برسه، هم می‌خواد موفق باشه، هم دلش رابطه‌ی درست می‌خواد، هم بلد نیست همیشه منصفانه رفتار کنه. وقتی سریال سراغ این تناقض‌ها می‌ره، شخصیت‌ها واقعی‌تر به نظر می‌رسن و داستان هم از حالت یک کمدی ساده‌ی آپارتمانی بیرون میاد.

از طرف دیگه، حضور بعضی شخصیت‌های فرعی هم به سریال کمک می‌کنه. شخصیت‌هایی مثل Bill Gibson و Vanessa انرژی متفاوتی به داستان میارن، چون نسبت به گروه اصلی پخته‌تر و کمتر آشفته‌ان. همین تفاوت باعث می‌شه هر وقت وارد قصه می‌شن، ریتم سریال کمی عوض بشه و فضا از آن شلوغی همیشگی فاصله بگیره.

مشکل اینجاست که سریال این مسیر رو کامل ادامه نمی‌ده. یعنی درست وقتی داره داستان جذاب‌تر می‌شه، داستان یه عقب گرد اساسی میکنه و به همون فضای نرم و بی‌خطر قبلی برمی‌گرده.

سخت گیری منتقدها در مقابل نظر مثبت مخاطبین

واکنش‌ها به Not Suitable for Work دقیقاً از همون‌جایی جالب میشه که می‌بینی منتقدها و مخاطب‌ها اصلاً از یه زاویه بهش نگاه نکردن و هر کدوم انتظار متفاوتی داشتن. منتقدها بیشتر دنبال این بودن که سریال یه چیز تازه و متفاوت به کمدی‌های گروهی اضافه کنه؛ یعنی فقط چند تا دوست جوون، چند تا رابطه پیچیده و چند تا خونه شیک تو منهتن براشون کافی نبود. اونا انتظار داشتن یا شوخی‌ها تیزتر و خلاقانه‌تر باشه، یا شخصیت‌ها عمق بیشتری پیدا کنن و بهتر پرداخته بشن، یا حداقل سریال بتونه خودش رو از زیر سایه سریال‌هایی مثل Friends و نمونه‌های مشابه بیرون بکشه و هویت مستقل‌تری داشته باشه.

برای همین هم بیشتر نقدها خیلی هیجان‌انگیز و مثبت نیستن. یه عده گفتن سریال دیدنیه و میشه باهاش وقت گذروند، ولی اون انرژی و جذابیت لازم رو نداره. یه عده دیگه معتقدن زیادی به کلیشه‌ها تکیه کرده و چیز جدیدی ارائه نمی‌ده. بعضی‌ها هم گفتن سریال هنوز دقیق نمی‌دونه می‌خواد چی باشه؛ یه کمدی گرم و راحت برای سرگرمی یا یه نگاه تندتر و انتقادی به نسل جدید و زندگی کاری‌شون. همین سردرگمی باعث شده از نظر منتقدها بیشتر تو محدوده «معمولی» باقی بمونه و به عنوان یه کمدی خاص و ماندگار شناخته نشه.

اما از طرف مخاطب‌ها داستان یه کم فرق داره و نگاهشون ساده‌تر و راحت‌تره. خیلی‌ها اصلاً انتظار ندارن هر کمدی سبک و رابطه‌محور بیاد فرمول تلویزیون رو از نو تعریف کنه یا کار خیلی متفاوتی انجام بده. بعضی‌ها فقط دنبال یه سریال هستن که راحت ببینن، ریتمش خوب و تند باشه، شخصیت‌هاش قابل درک و آشنا باشن و بعد از یه روز شلوغ، ذهنشون رو زیاد درگیر نکنه. از این زاویه، Not Suitable for Work عملکرد بهتری داره؛ چون حتی اگه شاهکار هم نباشه، اون حس سریال‌های راحت، سبک و بی‌دردسر رو منتقل می‌کنه و برای وقت‌گذرونی گزینه بدی نیست.

این تفاوت نگاه رو میشه خیلی واضح تو امتیازها هم دید. مثلاً سایت Rotten Tomatoes برای فصل اول سریال امتیاز ۵۵ درصد از طرف منتقدها ثبت کرده، در حالی که امتیاز مخاطب‌ها تو همون سایت به ۸۲ درصد رسیده. Metacritic هم امتیاز ۵۳ از ۱۰۰ رو نشون میده و سریال رو تو دسته نقدهای «متوسط یا مخلوط» قرار داده. این اعداد نشون میدن که سریال از نظر منتقدها هنوز کامل جا نیفتاده و نتونسته نظرشون رو کاملاً جلب کنه، اما در عوض یه بخش قابل توجه از مخاطب‌ها راحت‌تر باهاش ارتباط برقرار کردن و ازش لذت بردن.

در نهایت، این اختلاف واکنش‌ها خیلی خوب نشون میده Not Suitable for Work دقیقاً چه جور سریالیه و باید با چه انتظاری سراغش رفت. اگه با انتظار یه کمدی خیلی قوی، تیز و ماندگار بری سراغش، احتمالاً ناامید میشی. اما اگه به چشم یه سریال سبک، سرگرم‌کننده و مناسب برای وقت‌گذرونی بهش نگاه کنی، می‌تونه تجربه بدی نباشه و حتی حالتو هم بهتر کنه.

آیا Not Suitable for Work ارزش دیدن دارد؟

جواب این سؤال خیلی بستگی داره با چه انتظاری سراغ Not Suitable for Work بری. اگه دنبال یه کمدی خیلی خلاقانه، تیز، جسور و ماندگار هستی که مثل Friends یا New Girl بعد از چند قسمت شخصیت‌هاش برات تبدیل به آدم‌های آشنا و دوست‌داشتنی بشن، احتمالاً این سریال اون چیزی نیست که دنبالش می‌گردی. چون با اینکه ایده‌های خوبی داره، اما هنوز اون‌قدر شخصیت‌پردازی و دیالوگ‌های قوی نداره که خودش رو از بین کلی کمدی مشابه جدا کنه.
(بجه ها من اینجا یه پرانتز باز کنم:ببین مودم اینجوریه که انگار بیشتر از قبل هم صنعت فیلم و سریال داره میره تو کلیشه و اصلا یه داستانی شده ! من واقعا بعضی وقتا بعضی فیلم و سریالارو کلا دلم نمیخواد نگاه کنم 😑😑……!)

اما اگه فقط یه سریال سبک و راحت می‌خوای که بدون فشار زیاد ببینی، Not Suitable for Work می‌تونه انتخاب بدی نباشه. سریال ریتم نسبتاً سریعی داره، فضای منهتن و زندگی جوون‌های بلندپرواز رو با حال‌وهوایی شیک و رنگی نشان می‌ده و آن‌قدر هم سنگین نیست که بخواد مدام ذهنت رو درگیر کنه. از همون مدل سریال‌هاست که بیشتر به درد وقت‌هایی می‌خوره که می‌خوای یه چیزی ببینی، کمی سرگرم بشی و خیلی هم سخت نگیری.

نقطه‌ی مثبتش اینه که پتانسیل داره. یعنی وسط همه‌ی کلیشه‌ها و شوخی‌های نه‌چندان درخشان، چندتا لحظه هست که نشون می‌ده سریال می‌تونست خیلی بهتر و گزنده‌تر باشه. وقتی سراغ خودخواهی شخصیت‌ها، فشار موفق بودن، امتیاز طبقاتی و رابطه‌های پیچیده‌شون می‌ره، جذاب‌تر می‌شه و کم‌کم از حالت یه کمدی آپارتمانی ساده فاصله می‌گیره. مشکل اینجاست که این مسیر رو کامل ادامه نمی‌ده و دوباره به فضای امن و قابل‌پیش‌بینی خودش برمی‌گرده.

برای همین، Not Suitable for Work بیشتر از اینکه یه سریال ضروری و تماشایی برای همه باشه، یه انتخاب متوسط اما قابل‌تحمله. نه آن‌قدر بده که نشه دیدش، نه آن‌قدر خوبه که بخوای با هیجان به همه پیشنهادش کنی. اگه طرفدار کارهای Mindy Kaling هستی یا کمدی‌های گروهی درباره دوستی، کار و رابطه رو دوست داری، می‌تونی یه فرصت بهش بدی. اما اگه دنبال یه سریال واقعاً متفاوت و ماندگار می‌گردی، بهتره انتظارت رو پایین‌تر بیاری.

و اینکه به نظرم هر فیلم وسریالی ارزش حداقل یک بار دیدن رو داره !

حرف آخر

من که راستش خیلی با Not Suitable for Work حال نکردم، ولی خب این چیزا کاملاً سلیقه‌ایه. شاید شما ببینین و بیشتر از من با فضا، شخصیت‌ها و مدل شوخی‌هاش ارتباط بگیرین.

شما سریال رو دیدین؟ به نظرتون زیادی معمولی بود یا برای وقت‌گذرونی خوب بود؟ فکر می‌کنین اگه فصل دوم داشته باشه می‌تونه بهتر بشه، یا همین مسیر رو ادامه می‌ده؟ حتماً نظرتون رو برامون کامنت کنین، چون واقعاً دوست داریم بدونیم شما با این سریال چقدر راه اومدین.

ما اینجا توی ویزاردورد درباره فیلم، سریال، گیم، انیمه، کتاب و دنیاهای فانتزی می‌نویسیم؛ پس حتماً یه سر به بقیه مقاله‌های سایت هم بزنین. قطعاً یه چیزی پیدا می‌شه که دوستش داشته باشین و حسابی سرگرمتون کنه.