اول سپتامبر برای ما طرفدارهای هری پاتر فقط اول ماه نیست. یعنی ساعت یازده صبح، سکوی ۹¾، هاگوارتز اکسپرس، چمدونهایی که معلوم نیست چطور قرار شده هفت سال وسایل جادوگری رو تو خودشون جا بدن و البته اون حس همیشگی که شاید امسال بالاخره نامه ما هم برسه.
حالا فرض کنیم نامه واقعاً رسیده. اولین سؤال بعد از ذوقمرگ شدن احتمالاً اینه که خب، حالا برای رفتن به هاگوارتز باید چی بخریم؟
جوابش برای سال اول خیلی راحته، چون هاگوارتز خودش تقریباً همهچیز رو دقیق نوشته. اما از سال دوم به بعد قضیه کمکم پیچیدهتر میشه. دیگه قرار نیست هر تابستون دوباره یک دیگ و تلسکوپ و چوبدستی نو بخری. بیشتر وسایل سال قبل همراهت میمونن و چیزی که تغییر میکنه کتابها، مواد مصرفی و البته درسهای جدیده. از سال سوم هم که درسهای انتخابی وارد ماجرا میشن، لیست خرید دو دانشآموز ممکنه اصلاً شبیه هم نباشه.
پس این بار بیاید واقعاً چمدونمون رو برای هاگوارتز ببندیم و ببینیم یک دانشآموز از سال اول تا هفتم چه چیزهایی لازم داره، چه درسهایی میخونه و هر سال قراره سر کلاس چه کسی بشینه.
اول یک نکته؛ هاگوارتز برای هر هفت سال یک لیست خرید کامل منتشر نکرده
اگر توی اینترنت گشته باشید احتمالاً «نامه سال دوم هاگوارتز»، «نامه سال پنجم» یا حتی «نامه سال هفتم» رو هم دیدید. خیلی از فروشگاهها هم نسخههای فندومی این نامهها رو درست میکنن و انصافاً بعضیهاشون هم خیلی خوشگل از آب درمیاد.
اما توی خود کتابها ما هفت تا نامه کامل و همشکل نداریم.
سال اول تنها سالیه که واقعاً فهرست لباسها، کتابها، تجهیزات و حتی حیوان مجاز دانشآموز به شکل کامل داریم. از سال دوم به بعد، چیزهایی که باید بخریم بیشتر وسط داستان مشخص میشن. مثلاً میفهمیم امسال چه کتاب جدیدی لازم دارن، کدوم استاد یک منبع عجیب به لیست اضافه کرده یا چه وسیلهای باید جایگزین بشه.
از سال ششم به بعد هم دیگه اصولاً نمیشه برای همه دانشآموزها یک لیست ثابت نوشت، چون نتیجه امتحانات O.W.L. مشخص میکنه هرکس اصلاً اجازه داره چه درسهایی رو ادامه بده.
پس توی این لیست هرجا چیزی فقط مربوط به سال تحصیلی هری و دوستانشه، همونجا مشخصش میکنیم که مثلاً کتابهای الکهارت رو به گردن تمام نسلهای سال دومی هاگوارتز نندازیم!
سال اول؛ روزی که باید نصف کوچه دیاگون را بخری

سال اول طبیعتاً شلوغترین لیست خرید رو داره، چون دانشآموز تازهوارد عملاً هیچکدوم از وسایل جادوگری رو از قبل نداره. نه چوبدستی، نه دیگ، نه کتابهای درسی و نه حتی ردا؛ احتمالاً تا قبل از رسیدن نامه هاگوارتز هم اصلاً نمیدونستید ترازوی برنجی قراره یکی از وسایل ضروری مدرسهتون باشه. برای لباس، هاگوارتز سه دست ردای ساده مشکی، یک کلاه نوکتیز مشکی برای استفاده روزانه، یک جفت دستکش محافظ و یک شنل زمستانی مشکی میخواد و روی همه اینها هم باید اسم دانشآموز نوشته بشه؛ چون ظاهراً حتی جادو هم نمیتونه جلوی گم شدن لباس بچهها رو بگیره.
بعد میرسیم به کتابها و اینجا تازه میفهمید قراره چمدونتون چقدر سنگین بشه. سال اول باید The Standard Book of Spells Grade 1، A History of Magic، Magical Theory، A Beginner’s Guide to Transfiguration، One Thousand Magical Herbs and Fungi، Magical Drafts and Potions، Fantastic Beasts and Where to Find Them و The Dark Forces: A Guide to Self-Protection رو تهیه کنید؛ یعنی قبل از اینکه حتی اولین طلسمتون رو یاد گرفته باشید، تقریباً یک کتابخونه کوچیک همراهتون دارید. وسایل دیگه هم کم نیستن و یک چوبدستی، دیگ پیوتر سایز دو، ویالهای شیشهای یا کریستالی، تلسکوپ و ترازوی برنجی جزو تجهیزات اصلی هستن. پر، جوهر و کاغذ پوستی رو هم بهتره جزو بدیهیات حساب کنیم، چون بالاخره قرار نیست تکالیف پروفسور مکگونگال رو روی دستمال کاغذی تحویل بدید.
اگر هم دلتون حیوان خانگی میخواد، طبق فهرست رسمی میتونید یک جغد، گربه یا وزغ همراهتون ببرید. فقط برای خرید جارو زیادی هیجانزده نشید، چون سال اولیها اجازه ندارن جاروی شخصی به مدرسه بیارن. هری یک استثنا بود و خب، وقتی خود پروفسور مکگونگال برات نیمبوس ۲۰۰۰ میفرسته، بعیده کسی جرئت کنه یادآوری کنه که طبق مقررات مدرسه این کار ممنوعه.
برنامه درسی سال اول هم تقریباً پایه تمام چیزیه که قرار است در سالهای بعد یاد بگیرید. تغییر شکل رو با پروفسور مکگونگال دارید، افسونها رو با فلیتویک، گیاهشناسی با پروفسور اسپراوت، نجوم با پروفسور سینسترا، تاریخ جادو با پروفسور بینز و معجونسازی هم با اسنیپ. دفاع در برابر جادوی سیاه در اون سال دست پروفسور کوییرله و سال اولیها یک درس اضافه هم دارن؛ پرواز با جارو با مادام هوچ، همون کلاسی که اگر اسم شما نویل لانگباتم باشه احتمالاً خیلی زودتر از چیزی که انتظار دارید تموم میشه.
سال دوم؛ همهچیز داریم، فقط الکهارت تصمیم گرفته ورشکستمون کنه

سال دوم دیگه اوضاع خیلی بهتره، چون بیشتر وسایل اصلی رو از سال قبل دارید. چوبدستی سر جاشه، دیگ و تلسکوپ هم همراهتونه و تا وقتی رداها هنوز اندازهان لازم نیست دوباره نصف فروشگاه مادام مالکین رو بخرید. بیشتر خریدها محدود میشه به وسایل مصرفی مثل جوهر، پر، کاغذ پوستی و مواد معجونسازی، اما سال دوم هری یک خرج خیلی بزرگ داشت که اسمش گیلدروی الکهارت بود. استاد جدید دفاع در برابر جادوی سیاه تقریباً تصمیم گرفته بود هر چیزی که خودش نوشته تبدیل به کتاب درسی بشه، برای همین کنار The Standard Book of Spells Grade 2، دانشآموزهای سال دوم هری باید Break with a Banshee، Gadding with Ghouls، Holidays with Hags، Travels with Trolls، Voyages with Vampires، Wanderings with Werewolves و Year with the Yeti رو هم میخریدن. یعنی هفت کتاب از یک نویسنده، آن هم نویسندهای که اتفاقاً خودش جلوی کلاس میایسته؛ اعتمادبهنفس الکهارت واقعاً یکی از معدود چیزهایی بود که هیچ نیازی به جادو نداشت.
البته این نکته مهمه که این هفت کتاب جزو لیست ثابت همه سالدومیهای هاگوارتز نبودن و فقط به همون سالی مربوط میشن که الکهارت استاد دفاع در برابر جادوی سیاه بود. بقیه درسهای اصلی همون درسهای سال اول ادامه پیدا میکنن، فقط پرواز دیگه جزو برنامه عمومی نیست و استاد دفاع هم از کوییرل به الکهارت تغییر کرده. اما مهمترین اتفاق سال دوم شاید اصلاً خرید کتاب نباشه؛ آخر همین سال دانشآموزها باید برای سال سوم حداقل دو درس انتخابی بردارن و از همینجا برنامه تحصیلی هرکس کمکم مسیر خودش رو پیدا میکنه.
سال سوم؛ بالاخره اجازه داری درباره درسهات نظر بدی

سال سوم به نظرم یکی از جذابترین سالهای تحصیلی هاگوارتزه، چون برای اولین بار بخشی از برنامه درسی رو خود دانشآموز انتخاب میکنه. پنج درس انتخابی پیش رو دارید: حساب جادویی، مطالعات ماگلها، پیشگویی، رونهای باستانی و مراقبت از موجودات جادویی و باید حداقل دو تا از اونها رو بردارید. هری پیشگویی و مراقبت از موجودات جادویی رو انتخاب کرد و هرمیون هم طبق معمول تصمیم گرفت همهچیز رو با هم داشته باشه و هر پنج درس رو برداشت؛ تصمیمی که بدون زمانبرگردان عملاً غیرممکن بود. از همینجا هم لیست کتابها بین دانشآموزها فرق میکنه، چون هرکس بسته به انتخابهاش منابع متفاوتی لازم داره. مثلاً اگر مراقبت از موجودات جادویی برداشته باشید، The Monster Book of Monsters منتظرتونه؛ همون کتابی که قبل از اینکه چیزی ازش یاد بگیرید، اول باید بلد باشید چطور بدون گاز گرفتهشدن بازش کنید. برای پیشگویی Unfogging the Future لازم دارید و The Standard Book of Spells Grade 3 و Intermediate Transfiguration هم جزو کتابهایی هستن که در سال سوم میبینیم. اگر رونهای باستانی رو انتخاب کرده باشید، Ancient Runes Made Easy هم از منابع شناختهشده این درسه.
سال سوم یک کاغذ خیلی مهم دیگه هم داره: رضایتنامه هاگزمید. دانشآموزهای سال سوم به بالا میتونن در آخرهفتههای مشخص به هاگزمید برن، اما فقط در صورتی که رضایت والد یا سرپرست رو داشته باشن. اگر فکر میکنید این فقط یک برگه بیاهمیته، کافیه از هری بپرسید که نداشتن یک امضا چقدر میتونه آدم رو عذاب بده.
از نظر استادها هم سال سوم تغییرهای مهمی داره. ریموس لوپین استاد دفاع در برابر جادوی سیاه میشه و احتمالاً یکی از معدود سالهاییه که دانشآموزها واقعاً از این کلاس چیز مفیدی یاد میگیرن. هاگرید مراقبت از موجودات جادویی رو برعهده میگیره، سیبیل ترلاونی پیشگویی درس میده، سپتیما وکتور استاد حساب جادوییه، چریتی بربیج مطالعات ماگلها رو تدریس میکنه و بثشدا ببلینگ هم مسئول رونهای باستانیه. بقیه استادهای اصلی مثل مکگونگال، فلیتویک، اسپراوت، اسنیپ و بینز هم همچنان سر جای خودشون هستن.
سال چهارم؛ خریدهای عادی بهاضافه لباس مجلسیای که رون هنوز بابتش کابوس میبینه

سال چهارم از نظر برنامه درسی تغییر خیلی بزرگی نداره و همون هفت درس اصلی بهاضافه درسهای انتخابی سال سوم ادامه پیدا میکنن، اما سال چهارم هری اصلاً یک سال تحصیلی معمولی نبود، چون تورنمنت سهجادوگر بعد از مدتها دوباره برگشته بود و همین موضوع روی خریدها و حالوهوای مدرسه هم اثر گذاشت. در خریدهای اول سال هری The Standard Book of Spells Grade 4، چند پر تازه، یک دوجین رول کاغذ پوستی و مواد لازم برای پر کردن دوباره جعبه معجونسازی دیده میشه، اما چیزی که این سال رو از بقیه جدا میکنه Dress Robes یا همون ردای مجلسیه. دانشآموزها برای Yule Ball به لباس رسمی نیاز داشتن و اگر جای رون بودید، احتمالاً باید دعا میکردید چیزی که خانواده براتون میفرستن بیشتر شبیه ردای مجلسی باشه تا لباس یکی از اجداد دور خانواده! البته این نکته مهمه که ردای مجلسی جزو وسایل همیشگی همه دانشآموزهای سال چهارم نیست و فقط به همون سال خاص برگزاری تورنمنت سهجادوگر مربوط میشه.
از نظر استادها هم ماجرا جالبتر میشه. استاد دفاع در برابر جادوی سیاه ظاهراً Alastor Moody بود، و واقعاً باید روی «ظاهراً» تأکید کرد، چون مودی واقعی تمام اون مدت داخل یک صندوق زندانی بود و کسی که جلوی کلاس میایستاد در واقع بارتی کراوچ جونیور بود که خودش رو به شکل مودی درآورده بود. با این حال، اگر فقط نتیجه کلاسها رو نگاه کنیم، باید قبول کنیم آموزش عملی دفاع در برابر جادوی سیاه در اون سال از خیلی از سالهای دیگه بهتر بود؛ حتی اگر استادی که درس میداد اصلاً همون کسی نبود که همه فکر میکردن!
سال پنجم؛ خرید مهم نیست، جان سالم از O.W.L. مهمه

سال پنجم جاییه که هاگوارتز کمکم از اون مدرسه جادویی هیجانانگیز و بامزه سالهای اول فاصله میگیره و همهچیز جدیتر میشه، چون آخر این سال آزمونهای O.W.L. برگزار میشن و نمرهای که دانشآموز میگیره مشخص میکنه در سال ششم اجازه داره چه درسهایی رو در سطح بالاتر ادامه بده. جالب اینجاست که با وجود این همه فشار و امتحان، هری و همکلاسیهاش فقط دو کتاب جدید داشتن: The Standard Book of Spells Grade 5 و Defensive Magical Theory؛ دومی هم مستقیماً به دوره تدریس دولورس آمبریج مربوط بود. آمبریج اساساً تصمیم گرفته بود دفاع در برابر جادوی سیاه رو بدون بخش «دفاع» درس بده؛ یعنی کتاب رو باز کنید، چوبدستیها رو جمع کنید و فقط امیدوار باشید هیچ جادوگر سیاهی واقعاً سر و کلهاش پیدا نشه. بقیه خریدها هم بیشتر همون وسایل سالهای قبلن؛ مواد مصرفی باید جایگزین بشن، پر و کاغذ پوستی دوباره تهیه بشن و هر چیزی که خراب شده یا دیگه اندازه نیست، عوض بشه.
سال پنجم یک اتفاق مهم دیگه هم داره و اون انتخاب Prefectهاست. از هر گروه یک دختر و یک پسر بهعنوان Prefect انتخاب میشن و رون و هرمیون هم همین سال نشانهاشون رو دریافت کردن. پس اگر موقع باز کردن نامه تابستونی یک نشان Prefect داخلش دیدید، تبریک؛ حالا علاوه بر استرس O.W.L. باید حواستون به بقیه دانشآموزها هم باشه. درسهای انتخابی هم همچنان ادامه دارن و استاد دفاع در برابر جادوی سیاه این بار خود آمبریجه. پیشگویی هم وسط سال حسابی به هم میریزه؛ آمبریج ترلاونی رو اخراج میکنه و دامبلدور Firenze رو برای تدریس این درس میاره، در نتیجه حتی برنامه درسی هم در طول سال از تغییر و دردسر در امان نمیمونه.
سال ششم؛ اینجا دیگه هیچ دو دانشآموزی لزوماً لیست یکسان ندارن

از سال ششم سیستم آموزشی هاگوارتز جدیتر و شخصیتر میشه، چون نتیجه O.W.L.ها اومده و از اینجا به بعد هر استاد برای ورود دانشآموزها به کلاسهای سطح N.E.W.T. حداقل نمره مشخصی تعیین میکنه. یعنی صرف اینکه شما عاشق معجونسازی باشید، تضمین نمیکنه اجازه داشته باشید این درس رو ادامه بدید. هری مثلاً افسونها، تغییر شکل، گیاهشناسی، معجونسازی و دفاع در برابر جادوی سیاه رو ادامه داد، اما پیشگویی و مراقبت از موجودات جادویی رو کنار گذاشت و همین باعث میشه از این پایه به بعد دیگه نتونیم برای همه سالششمیها یک لیست خرید ثابت در نظر بگیریم.
The Standard Book of Spells Grade 6 یکی از کتابهای شناختهشده این پایهست و برای معجونسازی پیشرفته هم Advanced Potion-Making نوشته Libatius Borage رو داریم؛ همون کتابی که هری نسخه دستدومش رو از مدرسه گرفت و بعد فهمید صاحب قبلیش خودش رو «شاهزاده دورگه» معرفی کرده بوده. جالب اینجاست که هری اصلاً قرار نبود معجونسازی رو ادامه بده، چون اسنیپ برای ورود به کلاس پیشرفته نمره خیلی بالایی میخواست و هری فکر میکرد واجد شرایط نیست. اما وقتی هوراس اسلاگهورن استاد معجونسازی شد، حدنصاب تغییر کرد و هری ناگهان فهمید دوباره باید سر کلاس معجونسازی حاضر بشه. در همین سال یک جابهجایی مهم دیگه هم بین استادها داریم؛ اسلاگهورن معجونسازی رو برعهده میگیره و اسنیپ بالاخره بعد از سالها به درسی میرسه که همیشه میخواست و استاد دفاع در برابر جادوی سیاه میشه.
سال ششم همچنین زمانییه که دانشآموزهای واجد شرایط آموزش غیبوظهور (Apparition) رو شروع میکنن؛ همون جادویی که جادوگر به کمکش از یک مکان ناپدید میشه و تقریباً بلافاصله در جای دیگه ظاهر میشه. این کلاسها برای آمادهشدن دانشآموزها جهت آزمون رسمی غیبوظهور برگزار میشن و یکی از نشونههای واضحه که آموزش جادو در سالهای آخر دیگه از سطح تمرینهای معمولی مدرسه خیلی فراتر رفته. از همین مقطع، دانشآموزها باید کمکم اجرای طلسمها بدون گفتن ورد رو هم یاد بگیرن و در دو سال پایانی حتی ممکنه درسهای تخصصیتری مثل کیمیاگری هم ارائه بشه؛ البته فقط اگر تعداد دانشآموزهای علاقهمند به حد کافی برسه.
سال هفتم


