سائورون قوی‌ترین نبود؛ قوی ترین های ارباب حلقه ها!

وقتی سه‌گانه‌ی سینمایی «ارباب حلقه‌ها» ساخته‌ی پیتر جکسون رو می‌بینی، خیلی راحت میشه تصور کرد سائورون باید قوی‌ترین موجود این دنیا باشه. بالاخره شرور اصلیه، اون نیروی تاریکی که تمام داستان حولش می‌چرخه و یاران حلقه رو وادار می‌کنه دست به مبارزه بزنن. اما واقعیت خیلی پیچیده‌تره.

در ظاهر، سائورون شخصیتی مرموز و مخوفه. اما اگه بری سراغ آثار اصلی تالکین مثل «سیلماریلیون»، متوجه می‌شی پشت پرده این موجود، دنیایی از اسطوره‌شناسی، تاریخ و قدرت‌های فراتر وجود داره. سائورون در اصل اسم اصلیش سائورون نبوده، بلکه «مایرون» بوده؛ طبق شماره هفدهم «پارما الدرلامبرون» (Parma Eldalamberon)، که یکی از منابع زبان‌شناسی الفی تالکینه.

برای درک سائورون، باید بری سراغ آینور

برای اینکه بفهمی سائورون واقعاً کیه، باید برگردی عقب، خیلی عقب؛ به زمان خلقت آینور. آینورها نژادی از موجودات اولیه‌ هستن که توسط خدای کل دنیای تالکین، «ائرو ایلوواتار»، خلق شدن. این آینورها به دو دسته اصلی تقسیم میشن:

• والار: قوی‌ترین آینورها که به سیاره‌ی آردا (همون جایی که سرزمین میانه توشه) اومدن تا در رشد و شکل‌گیری جهان نقش داشته باشن.

• مایار: آینورهای سطح پایین‌تر که به عنوان ارواح اولیه به والار کمک می‌کنن تا دنیا رو بسازن.

در کل چهارده والار وجود داشت که به آردا اومدن، به جز یکی؛ «ملکور» خائن. اون بعدها به «مورگوت» معروف شد، و به عنوان اولین ارباب تاریکی شناخته می‌شه.

مایرون (همون سائورون) و حتی گندالف هم جزو همین مایار بودن. سائورون در ابتدا یکی از همکاران و دستیاران والاری به اسم «آوله» بود؛ موجودی خردمند که در خلق دنیای فیزیکی نقش اساسی داشت. اما بعد از گذشت قرن‌ها وفاداری به آوله، مایرون کم‌کم جذب قدرت و جاه‌طلبی ملکور شد و بهش پیوست. از اونجا به بعد بود که تبدیل شد به چیزی که بعدها به اسم سائورون می‌شناسیم: ارباب تاریکی دوم.

موجوداتی قوی‌تر از سائورون؟ بله، خیلی بیشتر از یکی!

فقط والار نیستن؛ حتی یه خدای عنکبوتی هم هست

حالا که فهمیدیم سائورون یه مایاره، باید بدونیم سطح قدرتش دقیقاً کجاست. بله، توانایی تغییر شکل، دانش جادویی و نیروی فیزیکی سائورون واقعاً قابل توجهه، اما در برابر والار، هیچ حرفی برای گفتن نداره. قدرت والار در حد و اندازه‌ی خدایان سطح بالاست. اگه بخوای مقایسه کنی، مایار مثل فرشته‌ان و والار در حد فرشته‌مقام‌های اعظم، با ائرو ایلوواتار که نقش خدا رو بازی می‌کنه.

یعنی سائورون حتی بین مایار هم «تاپ یک» نیست، چه برسه به کل هستی! در واقع، سائورون حتی قوی‌ترین متحد مورگوت هم نبود!

یه موجود دیگه به اسم «آنگولیانت» هست که به شکل یه عنکبوت تاریک و بدذات تو داستان ظاهر می‌شه. این موجود از جوهره‌ی فساد و تاریکی زمان‌های اولیه‌ی آردا به وجود اومده و به نظر می‌رسه حتی از خود مورگوت هم کهنه‌تر و وحشتناک‌تره. آنگولیانت تا حدی قوی بود که نزدیک بود مورگوت رو بکشه. حالا فکرشو بکن؛ اگه اون می‌تونست مورگوت رو از پا بندازه، سائورون چی بود در برابرش؟ هیچی!

آیا توی خود فیلم‌های ارباب حلقه‌ها هم کسانی قوی‌تر از سائورون هستن؟

چه دیده بشن، چه نه، قدرتشون قابل انکاره

درسته که توی خط زمانی سه‌گانه‌ی اصلی فیلم‌های ارباب حلقه‌ها، سائورون به عنوان نیروی اصلی شر نمایان می‌شه؛ اما حتی همون‌جا هم شواهدی از وجود شخصیت‌هایی هست که قدرتشون از اون بیشتره یا دست‌کم، دسترسی مستقیم به نیروهایی دارن که فراتر از سائورونه.

نخست از همه باید به ائرو ایلوواتار اشاره کنیم؛ خدای خالق کل هستی در جهان تالکین. کسی که مستقیماً گندالف رو بعد از نبرد با بالروگ دوباره به زندگی برمی‌گردونه و به شکل گندالف سفید به زمین می‌فرسته. این یعنی ایلوواتار به شکل مستقیم در وقایع فیلم‌ها دخالت داره و نشون می‌ده که قدرتش نه‌تنها در داستان حضور داره، بلکه بالاترین سطح قدرت ممکنه.

از طرف دیگه، والار هم در فیلم‌ها به شکل غیرمستقیم ظاهر می‌شن؛ مثلاً همون عقاب‌هایی که گندالف در لحظات کلیدی صداشون می‌کنه، در اصل فرستادگان والاری به نام «مانوه» هستن؛ پادشاه والار و فرمانروای آسمان‌ها. اونا نشانه‌هایی از قدرت والار در زمین هستن و برخلاف ظاهر ساده‌شون، نماد مستقیم قدرت‌هایی بسیار فراتر از سائورون محسوب می‌شن.

مورگوت، شلوب، و حتی یه عنکبوت‌زاده پرقدرت

درسته که آنگولیانت به عنوان خدای تاریکی کهنه‌سال توی فیلم‌ها نیست، ولی یه فرزند ترسناک از اون در «بازگشت پادشاه» حضور داره: شلوب!

شلوب یه عنکبوت غول‌پیکر و ساکن کوه‌های اطراف موردور بود که گاهی حتی به اورک‌هایی که از سرزمین سائورون رد می‌شن هم حمله می‌کرد. نکته جالب اینجاست که سائورون هیچ وقت سعی نکرد اون رو کنترل یا سرکوب کنه. این یعنی یا نمی‌تونست، یا نمی‌خواست با چنین موجود وحشی و قدرتمندی دربیفته. شاید حتی ازش می‌ترسید…

در واقع، خود سائورون شلوب رو به‌نوعی حیوان خونگی یا «نگهبان» سرزمین تاریک خودش می‌دید، اما شلوب به‌هیچ‌وجه تابع فرمانش نبود. این، خودش یه نشونه از ناتوانی سائورونه؛ چون اگه واقعاً «قدرتمندترین» بود، باید می‌تونست سلطه‌ی کامل روی قلمرو و موجوداتش داشته باشه.

آیا تام بامبادیل از سائورون قوی‌تره؟

یه استثنای عجیب، اما پر رمز و راز…

یکی از خاص‌ترین و مرموزترین شخصیت‌های دنیای تالکین، کسیه که توی فیلم‌های پیتر جکسون حذف شد اما در آثار جدید مثل فصل دوم «Rings of Power» بالاخره دیدیمش: تام بامبادیل.

تام یه موجود شاد و شوخ‌طبعه که ظاهرش مثل یه هابیت گنبدار و مهربونه. اما پشت این ظاهر، یه واقعیت ترسناک خوابیده: اون ممکنه قدیمی‌ترین موجود زنده‌ی کل سرزمین میانه باشه!

در کتاب‌ها گفته شده که تام حتی قبل از والار وجود داشته. اون بدون کوچک‌ترین زحمت، می‌تونه حلقه‌ی یگانه رو در دست بگیره، بدون اینکه اثری از فساد یا وسوسه روش دیده بشه. حتی وقتی فرودو ناپدید می‌شه، تام بدون هیچ مشکلی می‌تونه اون رو ببینه.

اما آیا تام می‌تونه سائورون رو شکست بده؟ گندالف توی کتاب‌ها شک داره. می‌گه قدرت تام ممکنه فقط در همون طبیعت اطرافش معنا داشته باشه و در برابر یه جنگ عظیم یا محاصره بزرگ مثل حمله سائورون، شاید دوام نیاره. مخصوصاً چون تام هیچ علاقه‌ای به درگیری یا کنترل نداره و بیشتر با دنیای طبیعی یکی شده.

حرف آخر: سائورون ترسناک بود، اما نه قدرتمندترین

درسته که سائورون برای هزاران سال، سایه‌ی تاریکی رو بر سر سرزمین میانه انداخت و به‌عنوان شرور اصلی داستان درخشید. اما وقتی پای قدرت مطلق وسط میاد، جایگاهش اون‌قدرها هم درخشان نیست. توی دنیای تالکین، شخصیت‌هایی هستن که یا ازش قدرتمندترن، یا اصلاً در سطحی هستن که مقایسه با سائورون براشون بی‌معناست:

• ائرو ایلوواتار: آفریننده‌ی کل هستی؛ منبع تمام قدرت‌ها.

• والار: ارواح الهی که خود سائورون از بین دستیاراشون بیرون اومده.

• آنگولیانت: تجسم تاریکی محض که حتی مورگوت هم ازش می‌ترسید.

• تام بامبادیل: موجودی باستانی که نظم و منطق دنیا روش اثر نداره.

• گندالف سفید: مایاری که با اجازه‌ی ایلوواتار دوباره به زمین برگشت تا تعادل رو برقرار کنه.

حتی موجوداتی مثل شلوب، که نقششون توی داستان جزئی‌تره، عملاً تهدیدهایی‌ان که سائورون هیچ کنترلی روشون نداره. همین نشون می‌ده که ارباب حلقه‌ها شاید فرمانروای ترس بوده، اما نه فرمانروای قدرت.

پس اگه دنبال قوی‌ترین شخصیت دنیای تالکین می‌گردی، بهتره نگاهت رو فراتر از برج تاریک موردور بندازی.

اگه قرار بود «قوی‌ترین موجود دنیای تالکین» رو انتخاب کنی، رای تو به کی می‌رسید؟ 👑
تو کامنت‌ها برام بنویس، ببینیم والار محبوب‌تره یا تام بامبادیل مرموز! 👇