ترتیب کتاب‌های ارباب حلقه‌ها!

چطور کتاب‌های ارباب حلقه‌ها نوشته‌ی جی.آر.آر. تالکین رو به ترتیب بخونیم؟ (بر اساس زمان وقایع و تاریخ انتشار)

جی.آر.آر. تالکین چندین داستان در دنیای سرزمین میانه (Middle-earth) نوشته که علاوه بر ارباب حلقه‌ها، در زمان‌های مختلفی از این دنیای خیالی اتفاق می‌افتن.
از اون‌جایی که خیلی از این کتاب‌ها پیش‌درآمد ماجرای فرودو هستن، بعضی وقت‌ها ترتیب خوندنشون می‌تونه گیج‌کننده باشه.

کسایی که می‌خوان وارد دنیای نوشته‌های تالکین بشن، می‌تونن بین دو مدل ترتیب خوندن کتاب‌های ارباب حلقه‌ها رو شروع کنن:
۱. ترتیب زمانی (بر اساس وقایع داستانی)
۲. ترتیب انتشار کتاب‌ها

و هر دو روش، مزایا و معایب خودشونو دارن.

نقد و بررسی سریال Agatha All Along

از هابیت تا ارباب حلقه‌ها، دنیای بزرگ تالکین

اولین کتابی که تالکین توی دنیای سرزمین میانه نوشت، هابیت بود.
از اون‌جا دنیای خودش رو گسترش داد و به مرور، کتاب‌های ارباب حلقه‌ها تبدیل به ستون فقرات این فرنچایز شدن.

به لطف سه‌گانه‌ی سینمایی پیتر جکسون، امروز وقتی اسم تالکین به گوشمون می‌خوره، اولین چیزی که به ذهنمون می‌رسه، ارباب حلقه‌هاست.

اما واقعیت اینه که تالکین دنیایی عمیق و پرجزئیات خلق کرده، با افسانه‌ها و تاریخ‌هایی که هزاران سال رو پوشش می‌دن.
بسیاری از این داستان‌ها، سال‌ها بعد از مرگ تالکین منتشر شدن، ولی در خط زمانی داستان، قرن‌ها قبل از ماجرای فرودو اتفاق افتادن.

چطور کتاب‌های ارباب حلقه‌ها نوشته‌ی تالکین رو به ترتیب زمانی بخونیم؟

اگه می‌خوای همه‌ی کتاب‌های دنیای ارباب حلقه‌ها رو بر اساس ترتیب زمانی وقایع بخونی، باید از آفرینش جهان شروع کنی.
کتاب سیلماریلیون (The Silmarillion) داستان تولد زمان و فضا رو روایت می‌کنه، جایی که همه‌چیز توسط یک خدای برتر به نام ائرو ایلوواتار (Eru Ilúvatar) به وجود میاد.

از همین‌جا، این کتاب که بعد از مرگ تالکین منتشر شده، به خلق آینور (Ainur) می‌پردازه—شامل والار (Valar) و مایار (Maiar)—که به ایلوواتار در ساخت دنیای آردا (Arda) یا همون جهان کمک می‌کنن.

چندین کتاب بعد از سیلماریلیون هستن که همین سبک رو دارن (یعنی بیشتر شبیه کتاب‌های تاریخ‌نگارانه‌ان تا رمان‌هایی با خط داستانی سنتی).
در حالی که «هابیت» و «ارباب حلقه‌ها» شناخته‌شده‌ترین کتاب‌های دنیای سرزمین میانه هستن، از نظر ترتیب زمانی داستان‌ها، این دو در انتهای خط قرار می‌گیرن، و «بازگشت پادشاه» آخرین وقایع دنیای خلق‌شده‌ی تالکینه.

کتاب‌های سرزمین میانه تالکین به ترتیب زمانی:

سیلماریلیون

اولین کتاب در ترتیب زمانی کتاب‌های تالکین، سیلماریلیون (The Silmarillion) هست.
این کتاب توصیف‌کننده‌ی آفرینش سرزمین میانه است که بعدها در هابیت و ارباب حلقه‌ها دیده می‌شه.

داستان هزاران سال قبل از هابیت اتفاق می‌افته و با خلق خود جهان شروع می‌شه.
سیلماریلیون به سال‌هایی می‌پردازه که پیش از بیداری الف‌ها و انسان‌هاست، ظهورشون، و ویرانی‌هایی که توسط مورگوت (Morgoth)، ارباب تاریکی، ایجاد می‌شه.

این کتاب هزاران سال تاریخ سرزمین میانه رو در یک جلد روایت می‌کنه و در میان آثار تالکین، به عنوان دشوارترین کتاب برای خواندن شناخته می‌شه.
کتاب در سال ۱۹۷۷ و پس از مرگ تالکین منتشر شد. قسمت‌های زیادی از اون توسط پسرش، کریستوفر تالکین تکمیل شد.

شکست مورگوت پایان‌بخش سیلماریلیون و پایان عصر اول سرزمین میانه‌ست.
با این حال، کتاب به وقایع مهمی از عصر دوم (همون دورانی که سریال «حلقه‌های قدرت» Prime Video در اون می‌گذره) و عصر سوم قبل از هابیت و ارباب حلقه‌ها هم اشاره می‌کنه.

کمتر دیده شده‌ترین سریال‌های فانتزی که باید ببینید

Unfinished Tales of Númenor & Middle-earth

بعد از سیلماریلیون، خوندن کتاب‌های تالکین به ترتیب زمانی یه مقدار سخت‌تر می‌شه (تا قبل از رسیدن به «هابیت») چون بین داستان‌ها هم‌پوشانی زمانی زیادی وجود داره.

خیلی از کتاب‌هایی که در ادامه میان، داستان‌هایی رو روایت می‌کنن که در سیلماریلیون هم ذکر شدن، با این تفاوت که نحوه‌ی روایت یا جزئیاتشون متفاوتن.
دلیلش هم اینه که درست مثل سیلماریلیون، این کتاب‌ها هم بعد از مرگ تالکین منتشر شدن و توسط کریستوفر تالکین بر اساس یادداشت‌های پدرش تکمیل شدن.

کتاب بعدی در خط زمانی، Unfinished Tales of Númenor & Middle-earth هست که تقریباً همون بازه‌ی زمانی سیلماریلیون رو پوشش می‌ده، اما از زاویه‌ی دید متفاوت.

این کتاب هم با آفرینش جهان شروع می‌شه،
اما برخلاف سیلماریلیون، داستانش تا نابودی حلقه‌ی یگانه (One Ring) ادامه پیدا می‌کنه.

بنابراین، اگرچه در پایان خط زمانی قرار می‌گیره، ولی به خاطر داشتن داستان‌های عصر اول، باید زودتر از بعضی کتاب‌ها خونده بشه.

Beren and Lúthien, The Children of Húrin و The Fall of Gondolin

در ادامه‌ی «Unfinished Tales» و «سیلماریلیون»، سه داستان مستقل و کلاسیک وجود دارن که برخلاف آثار قبلی، فرم رمان‌گونه و داستانی سنتی‌تری دارن. این سه کتاب عبارت‌اند از:

• Beren and Lúthien

• The Children of Húrin

• The Fall of Gondolin

این سه‌گانه در خط زمانی داستانی نزدیک به هم قرار دارن و همگی بین سال ۴۶۴ تا ۵۱۰ عصر اول اتفاق می‌افتن.

این سه رمان مستقل (که همگی بعد از مرگ تالکین منتشر شدن) وارد جزئیات داستان‌های عصر اول می‌شن که در سیلماریلیون به‌طور خلاصه اشاره شده بود.

Beren and Lúthien

این داستان عاشقانه‌ی افسانه‌ای، معروف‌ترین داستان عاشقانه‌ی تالکین محسوب می‌شه و بین سال‌های ۴۶۴ تا ۵۰۳ عصر اول جریان داره.

در حالی که در «ارباب حلقه‌ها» عشق حضور داره (مثل رابطه‌ی آراگورن و آروئن)، ولی محور داستان نیست. اما در این کتاب، عشق بین برن و لوتین تمام خط اصلی داستان رو شکل می‌ده.

لوتین مثل آروئن، جاودانگی الفی خودش رو قربانی می‌کنه تا بتونه سرنوشت انسان محبوبش رو همراهی کنه—موضوعی که بعدها در رابطه‌ی آروئن و آراگورن تکرار می‌شه.

The Children of Húrin

کتاب بعدی در خط زمانی سرزمین میانه، فرزندان هورین (The Children of Húrin) هست، که به داستان غم‌انگیز نوادگان نفرین‌شده‌ی هورین می‌پردازه.

داستان تقریباً هم‌زمان با برن و لوتین اتفاق می‌افته و از لحاظ ساختار، حسی حماسی شبیه به سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها داره.

این کتاب در اوایل دهه‌ی ۲۰۰۰ توسط کریستوفر تالکین تکمیل شد،
بر اساس پیش‌نویس‌هایی که جی.آر.آر. تالکین از سال ۱۹۱۰ تا زمان مرگش در سال ۱۹۷۳ نوشته بود.

بازگشت خونآشام‌ها در Castlevania: Nocturne

The Fall of Gondolin

آخرین کتاب از این سه‌گانه‌ی معروف، سقوط گوندولین (The Fall of Gondolin) هست.
این کتاب روایتگر نابودی شهر مخفی گوندولین توسط نیروهای مورگوت هست،
پس از اینکه مکان این شهر به دشمن لو داده می‌شه.

در دنیای تالکین، گوندولین در سال ۵۱۰ عصر اول نابود می‌شه،
بنابراین این کتاب کمی بعد از دو داستان قبلی جریان داره.

جالبه بدونی که «سقوط گوندولین» یکی از اولین داستان‌هایی بود که تالکین از دنیای سرزمین میانه نوشت،
و پیش‌نویس اولیه‌اش رو در سنگرهای جنگ جهانی اول نوشته بود!

The Fall of Númenor

بعد از سه‌گانه‌ی معروف “Great Tales”، کتابی که در خط زمانی دنیای تالکین قرار می‌گیره، آنتولوژی سال ۲۰۲۲ یعنی The Fall of Númenor هست.
این داستان چند هزار سال بعد از وقایع سقوط گوندولین اتفاق می‌افته.
و به همین خاطر، دنیای سرزمین میانه توی این مقطع زمانی کاملاً متفاوت شده—از نظر پادشاهی‌ها، جغرافیا و نقشه.

سقوط نومه‌نور تنها کتاب تالکین محسوب می‌شه که مخصوص دوران دوم سرزمین میانه نوشته شده.
این کتاب به ماجرای نابودی جزیره‌ی افسانه‌ای نومه‌نور می‌پردازه—
همون ماجرایی که توی سریال «حلقه‌های قدرت» از Prime Video هم به تصویر کشیده شده.

جالبه که این اولین کتاب توی ترتیب زمانی تالکینه که فقط یک سال داستانی رو پوشش می‌ده—
تقریباً کل وقایعش در سال ۳۳۱۹ عصر دوم رخ می‌دن.

The Hobbit

با اینکه یکی از مشهورترین آثار جی.آر.آر. تالکینه (بعد از کتاب‌های ارباب حلقه‌ها)،
اما از نظر زمانی، هابیت تقریباً در انتهای خط زمانی قرار می‌گیره.

ماجراهای هابیت در سال‌های ۲۹۴۱ و ۲۹۴۲ عصر سوم اتفاق می‌افتن—
هزاران سال بعد از سقوط نومه‌نور و تقریباً ۶۰ سال قبل از یاران حلقه.

هیچ داستان مستقلی از تالکین وجود نداره که بین هابیت و پایان عصر دوم روایت بشه،
هرچند توی کتاب‌هایی مثل «سیلماریلیون» و «Unfinished Tales» بارها به اتفاقات این بازه زمانی اشاره شده.

توی کتاب‌های The Book of Lost Tales 1 & 2 که در سال‌های ۱۹۸۳ و ۱۹۸۴ منتشر شدن، چند داستان پراکنده هست،
ولی این‌ها جزئیات کامل ندارن و بیشتر یادداشت‌گونه‌ هستن.

مثلاً فصل «Cirion and Eorl» فقط به‌صورت خلاصه توضیح می‌ده که چطور اتحاد بین روهان و گوندور شکل گرفت،
اما به‌قدری کوتاهه که نمی‌شه اسمش رو گذاشت یک داستان مستقل.

معرفی کتاب Beautiful Creatures، داستانی ناتمان

سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها (The Lord of the Rings)

آخرین کتاب‌هایی که در ترتیب زمانی قرار می‌گیرن، همون‌هایی هستن که بیشترین شهرت رو دارن:
یاران حلقه، دو برج، و بازگشت پادشاه.

ماجراهای کتاب‌های ارباب حلقه‌ها چند دهه بعد از هابیت رخ می‌دن،
اما تالکین درباره‌ی وقایعی که بین این دو بازه اتفاق افتادن، اطلاعات خیلی کمی نوشته.

توی Unfinished Tales چند داستان مرتبط با این بازه‌ی زمانی هست،
ولی معمول تالکین این بود که دوران سوم رو فقط تا جایی که به داستان اصلی مربوطه پوشش بده،
نه بیشتر.

ماجرای ارباب حلقه‌ها حدود چهار سال طول می‌کشه:
از سال ۳۰۱۸ تا ۳۰۲۱ عصر سوم.

هر کتاب تقریباً یک سال داستانی رو در بر می‌گیره،
به‌جز «بازگشت پادشاه» که وقایعش از سال ۳۰۱۹ تا ۳۰۲۱ ادامه داره.

هیچ کتابی از تالکین وجود نداره که بعد از ارباب حلقه‌ها نوشته شده باشه،
اما تأیید شده که فیلم انیمیشنی «جنگ روهیریم» (The War of the Rohirrim) قراره برای اولین بار وارد عصر چهارم بشه.

چطور کتاب‌های ارباب حلقه‌ها نوشته‌ی تالکین رو به ترتیب تاریخ انتشار بخونیم؟

کتاب‌های سرزمین میانه تالکین بر اساس زمان انتشار منتشر نشده بودن!

تالکین آثارش رو به ترتیب زمانی وقایع منتشر نکرد.
در واقع، اون ابتدا کتاب هابیت رو در سال ۱۹۳۷ به‌صورت یک رمان مستقل منتشر کرد.
سال‌ها بعد بود که تصمیم گرفت اون داستان رو گسترش بده و سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها رو بنویسه.

این‌ها تنها رمان‌هایی بودن که پیش از مرگ تالکین (۱۹۷۳) منتشر شدن.
ولی او یادداشت‌ها، داستان‌ها و افسانه‌های بی‌شماری درباره‌ی دنیای خیالی خودش نوشته بود،
که بعد از مرگش، توسط پسرش کریستوفر تالکین جمع‌آوری و منتشر شدن.

جدول انتشار کتاب‌های دنیای تالکین بر اساس تاریخ:

 

ترتیب انتشار یا ترتیب زمانی؟ کدوم بهتره؟

انتشار آثار تالکین با خط زمانی ماجراهاش کاملاً فرق داره.
اما نکته‌ی مهم اینه که هیچ راه “اشتباهی” برای لذت بردن از این آثار وجود نداره—
فقط کافیه که جادوی تالکین رو احساس کنی و غرق دنیای سرزمین میانه بشی!

معرفی بهترین کتاب‌های دارک رومنس از دید سردبیر

 

در واقع، سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها یکی از اون موارد نادره که ترتیب انتشار، حتی بهتر از ترتیب زمانی جواب می‌ده.

مثلاً:

• سیلماریلیون بیشتر شبیه یه کتاب درسی تاریخی نوشته شده تا رمان،
  و برای خیلی‌ها خوندنش بعد از ارباب حلقه‌ها خیلی راحت‌تره چون درک بهتری از دنیا پیدا کردن.

• از طرفی، داستان‌هایی مثل Beren and Lúthien یا The Fall of Gondolin توی سه‌گانه‌ی ارباب حلقه‌ها هم ذکر شدن،
  پس بعضیا ترجیح می‌دن اون‌ها رو اول بخونن.

اما در نهایت، مهم نیست از کجا شروع می‌کنی—
مهم اینه که با تمام وجودت از دنیای افسانه‌ای تالکین لذت ببری.

خب نظر تو چیه؟ترجیح میدی به ترتیب سال انتشار بخونی یا به ترتیب خلق دنیا؟