دنیای Star Trek یکی از طولانیترین و جذابترین فرنچایزهای علمیتخیلیه که تا حالا ساخته شده. اگه بخوای درست و حسابی وارد این دنیا بشی، بهترین راه اینه که سریالها رو بر اساس تایملاین ببینی. ماجرا از سال ۱۹۶۶ و سریال Star Trek: The Original Series شروع شد؛ جایی که کمتر کسی فکرشو میکرد این قصه فقط تو سه فصل خلاصه نشه و بعدش بیش از پنجاه سال ادامه پیدا کنه.
از اون موقع تا حالا، استار ترک کلی سریال و فیلم داشته که هر کدوم یه تیکه از پازل این دنیا رو کامل کرده. نکتهی جالب اینجاست که خط زمانی استار ترک فقط تو یه دوره نمیمونه؛ از قرن ۲۲ میلادی با Enterprise شروع میشه، به قرن ۲۳ و ۲۴ میرسه و حتی ما رو پرت میکنه به آیندهی دور، یعنی قرن ۳۲. همین گستردگی باعث شده که تماشای استار ترک به ترتیب تایملاین یه تجربهی خاص و کامل باشه.
سریالها به ترتیب تایملاین
۱. Star Trek: Enterprise (2001–2005)

سریال Enterprise در واقع نقطهی شروع تایملاین اصلی استار ترکه. ماجرا در قرن ۲۲ و بین سالهای ۲۱۵۱ تا ۲۱۶۱ اتفاق میافته؛ یعنی تقریباً صد سال بعد از اولین برخورد انسانها با ولکانها (همون چیزی که توی فیلم First Contact دیدیم). اینجا ما برای اولین بار همراه کاپیتان جاناتان آرچر و کشتی NX-01 میشیم که وظیفهش کاوش و گسترش مرزهای استارفلیت در کهکشانه.
این سریال چهار فصل ادامه پیدا کرد و علاوه بر ماجراجوییهای معمول، خط داستانی مهمی به اسم Temporal Cold War رو معرفی کرد که پای قرن ۲۵ رو هم وسط کشید. از همه بحثبرانگیزتر هم قسمت آخر سریال بود با عنوان «These Are The Voyages…» که همزمان هم به قرن ۲۴ و سریال The Next Generation ربط پیدا میکرد و هم پایان ماجرای Enterprise رو نشون میداد. همین اپیزود باعث شد سالها بین طرفدارها بحث در بگیره که آیا این پایان مناسبی برای سریاله یا نه.
۲. Star Trek: Discovery (Seasons 1–2) (2017–2019)

بعد از Enterprise، خط زمانی میرسه به سریال Discovery. دو فصل اول این سریال در قرن ۲۳ و بین سالهای ۲۲۵۶ تا ۲۲۵۸ جریان داره؛ یعنی دقیقاً حدود یک دهه قبل از وقایع The Original Series. این دوره برای طرفدارها جذابه چون شخصیتهای کلاسیکی مثل اسپاک و پایک دوباره به داستان برمیگردن.
Discovery توی سال ۲۰۱۷ پخش شد و اولین سریال استار ترک بود که مخصوص استریمینگ ساخته شد. به خاطر کیفیت بالای جلوههای ویژه و روایت مدرن، خیلی زود سر و صدا کرد. البته همین تغییر سبک، باعث شد بعضی از طرفدارهای قدیمی احساس کنن که این سریال خیلی از ریشههای کلاسیک فاصله گرفته.
در پایان فصل دوم، Discovery دست به بزرگترین حرکتش زد: یک پرش زمانی عظیم که کل داستان رو از قرن ۲۳ به قرن ۳۲ برد و عملاً بخشهای بعدی سریال رو به آیندهی دور پرت کرد. در همین بازه زمانی هم مجموعهی کوتاهی به اسم Short Treks (2018–2019) ساخته شد که اپیزودهای کوتاه مستقل بودن و بیشتر برای پر کردن فاصلهی داستانی و آمادهکردن زمینهی سریال Picard و ادامهی Discovery استفاده شدن.
۳. Star Trek: Strange New Worlds (2022– )

داستان Strange New Worlds درست بعد از اتفاقات فصل دوم Discovery شروع میشه، یعنی از سال ۲۲۵۹ به بعد. تو این سریال تمرکز اصلی روی کاپیتان کریستوفر پایک، اسپاک جوان و نامبر وان ه؛ شخصیتهایی که طرفدارها از قبل با آنها آشنا بودن.
این سریال عملاً پیشدرآمدی برای ماجراهای Kirk به حساب میاد، چون حدود ۵ تا ۷ سال قبل از سریال The Original Series اتفاق میفته. چیزی که Strange New Worlds را خاص کرده، برگشتن به حالوهوای کلاسیک و اپیزودیک استار ترکه، اما در قالبی مدرن و جذاب برای نسل جدید. در طول دو فصل اول، شخصیتهای معروفی مثل جیمز کرک جوان و اسکاتی هم معرفی شدن تا پل ارتباطی بین این سریال و TOS کاملتر بشه.
۴. Star Trek: The Original Series (1966–1969)

اینجا همان جایی است که همهچیز آغاز شد. The Original Series اولین سریال استار ترک بود که در سالهای ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۹ پخش شد، اما از نظر خط زمانی در قرن ۲۳ و بین سالهای ۲۲۶۶ تا ۲۲۶۹ جریان دارد. محور اصلی این داستان پنجساله، ماجراجوییهای کاپیتان جیمز کرک و خدمهی Enterprise است؛ جایی که شعار معروف «کشف دنیاهای تازه و جستجوی زندگیهای جدید» جان گرفت.
این سریال در زمان خودش فقط سه فصل دوام آورد و لغو شد، اما محبوبیتش در بازپخش آنقدر بالا رفت که پایهی کل فرنچایز امروز شد. بعد از اون، پروژهی نیمهتمامی به نام Phase II برنامهریزی شد که در نهایت تبدیل شد به فیلم سینمایی Star Trek: The Motion Picture در سال ۱۹۷۹. از آن به بعد، ماجراهای Kirk و خدمه در قالب شش فیلم سینمایی ادامه پیدا کرد و با Star Trek VI: The Undiscovered Country در سال ۱۹۹۱ به پایان رسید.
۵. Star Trek: The Animated Series (1973–1974)

بعد از پایان The Original Series، سازندهها تصمیم گرفتن ماجراهای Enterprise را در قالب انیمیشن ادامه بدن. این سریال در سالهای ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۴ پخش شد و داستانش در قرن ۲۳، بین سالهای ۲۲۶۹ تا ۲۲۷۰ اتفاق میافته. بیشتر بازیگرای اصلی سریال اول، دوباره برای صداپیشگی شخصیتهایشان برگشتن و همین باعث شد حس و حال ماجراها مثل یک فصل چهارم غیررسمی برای TOS باشه.
برای سالها، طرفدارها سر اینکه آیا این سریال جزو خط داستانی رسمی هست یا نه بحث میکردن، اما در سالهای اخیر بارها به آن ارجاع داده شده و عملاً جای خودش را در تایملاین رسمی پیدا کرده.
۶. Star Trek: The Next Generation (1987–1994)

این سریال یکی از مهمترین و محبوبترین بخشهای تاریخ استار ترکه. داستان در قرن ۲۴ و بین سالهای ۲۳۶۴ تا ۲۳۷۰ جریان داره؛ حدود هفتاد سال بعد از ماجراهای Kirk و Enterprise. این بار فرماندهی کشتی USS Enterprise-D به دست کاپیتان ژان-لوک پیکارد سپرده شده .
The Next Generation تو ۷ فصل پخش شد و به قدری موفق بود که بعد از اون هم چهار فیلم سینمایی با همین شخصیتها ساخته شد. خیلی از طرفدارها معتقدن این دوره، خلاقانهترین و غنیترین دورهی فرنچایز استار ترک بوده، چون باعث شد چندین اسپینآف دیگر هم شکل بگیره. میراث پیکارد بعدها در سریال Star Trek: Picard ادامه داده شد.
۷. Star Trek: Deep Space Nine (1993–1999)

این سریال همزمان با اواخر پخش TNG آغاز شد و از سالهای ۲۳۶۹ تا ۲۳۷۵ در قرن ۲۴ جریان دارد. تفاوت اصلی DS9 این بود که بهجای تمرکز بر یک سفینه، داستان روی یک ایستگاه فضایی نزدیک Wormhole بجورن اتفاق میافتاد.
شخصیت محوری این سریال کاپیتان بنجامین سیسکو بود؛ اولین فرمانده سیاهپوست در تاریخ استار ترک. Deep Space Nine برای اولین بار خط داستانی دنبالهدار و طولانیمدت را به شکل جدی وارد فرنچایز کرد و همین باعث شد خیلی عمیقتر و تاریکتر از سریالهای قبلی به نظر برسد. مهمترین بخش این سریال، جنگ بزرگ با Dominion بود که تغییرات زیادی در دنیای استار ترک ایجاد کرد و حتی روی سریال Picard هم تأثیر گذاشت.
۸. Star Trek: Voyager (1995–2001)

Voyager دومین اسپینآف مستقیم از TNG است و داستان آن در سالهای ۲۳۷۱ تا ۲۳۷۸، همزمان با DS9 و فیلمهای TNG اتفاق میافتد. این بار ماجرا دربارهی کشتی USS Voyager به فرماندهی کاپیتان کاترین جینوی است که در یک منطقهی ناشناخته به نام Delta Quadrant گیر میافتد؛ جایی که میلیونها سال نوری با زمین فاصله دارد.
این سریال اولین بار بود که یک زن کاپیتان نقش اصلی را به عهده داشت و به همین دلیل اهمیت زیادی در تاریخ استار ترک پیدا کرد. در طول هفت فصل، ماجراهای خدمه در تلاش برای بازگشت به خانه روایت شد. همچنین شخصیت Seven of Nine که قبلاً بخشی از کلکتیو Borg بود، در این سریال معرفی شد و خیلی زود به یکی از محبوبترین کاراکترهای کل فرنچایز تبدیل شد.
۹. Star Trek: Lower Decks (2020– )

این سریال اولین کمدی انیمیشنی در دنیای استار ترکه و ماجراهاش در قرن ۲۴، از سال ۲۳۸۰ به بعد اتفاق میافته؛ یعنی درست بعد از پایان فیلم Star Trek: Nemesis و بازگشت Voyager به زمین.
برخلاف سریالهای قبلی که همیشه روی کاپیتانها و قهرمانان اصلی تمرکز داشتن، Lower Decks سراغ خدمهی ردهپایین کشتی USS Cerritos میره؛ کسایی که معمولاً کسی سراغشون نمیره اما ماجراهای بامزه و غیرمنتظرهای دارن.
این سریال با لحنی طنزآمیز به سراغ همان دنیای کلاسیک استار ترک میره، اما همزمان پر از ارجاعهای جدی به کل فرنچایزه. حتی کاراکترهای اصلیش یعنی مارینر و بویملر در یک اپیزود کراساوور، به شکل لایو اکشن در Strange New Worlds ظاهر شدن و همین محبوبیتشون رو بیشتر کرد.
۱۰. Star Trek: Prodigy (2021– )

Prodigy بیشتر برای جذب مخاطبان نوجوان طراحی شده. داستان در سال ۲۳۸۳ آغاز میشه و دربارهی گروهی از نوجوانهاست که بهطور اتفاقی یک سفینهی استارفلِیت رو پیدا میکنن و وارد ماجراهای بزرگ میشن.
نکتهی جالب حضور ادمیرال جینوی (همون کاپیتان Voyager) بهعنوان منتور این تیمه. این سریال علاوه بر ماجراجوییهای نوجوانانه، پای سفر در زمان و حتی تایملاینهای جایگزین قرن ۲۵ رو هم وسط کشیده، بنابراین ارتباطش با باقی فرنچایز خیلی پررنگتر از چیزی بود که اول فکر میکردیم.
۱۱. Star Trek: Discovery (Seasons 3–5) (2020–2024)

بعد از پرش زمانی بزرگ در پایان فصل دوم، بقیهی Discovery در قرن ۳۲ جریان پیدا میکنه؛ یعنی خیلی جلوتر از همهی سریالهای دیگه.
این بخش داستان دنیایی رو نشون میده که استارفلیت بعد از قرنها تغییر کرده و خیلی از قوانین و ساختارهای قدیمی از بین رفته. خدمهی Discovery حالا باید با واقعیتهای جدید، تکنولوژیهای ناشناخته و تهدیدهای تازه روبهرو بشن. همین باعث میشه این سریال تبدیل به متفاوتترین بخش فرنچایز بشه، چون عملاً آیندهی نهایی استار ترک رو تصویر میکنه.
جمعبندی
خط زمانی استار ترک از قرن ۲۲ و سریال Enterprise شروع میشه، بعد به قرن ۲۳ میرسه که ماجراهای Discovery، Strange New Worlds و The Original Series رو شامل میشه. در ادامه وارد قرن ۲۴ میشیم که دورهی طلایی استار ترکه با TNG، DS9، Voyager، Lower Decks و Prodigy. و در نهایت، Discovery ما رو به آیندهای دور در قرن ۳۲ پرت میکنه.
این گستردگی زمانی باعث میشه دیدن استار ترک به ترتیب تایملاین نهتنها لذتبخشتر باشه، بلکه تجربهی کاملتری از این دنیای علمیتخیلی بهت بده.

